LGS Yolculuğunda Babanın Rolü: Gölge Etmek mi, Teknik Direktör Olmak mı?

LGS hazırlık süreci, çoğu evde ne yazık ki sadece bir "anne-çocuk maratonu" olarak yaşanıyor. Planlama, takip, motivasyon, sabah kaldırmaları, "hadi" demeler… Bu döngüde duygusal yükün büyük kısmı annenin omuzlarına biniyor. Babalar ise bu senaryoda ya sahneye çok geç çıkıyor ya da "seyirci" koltuğunda kalıyor.

Oysa doğru şekilde dahil olan bir baba, bu süreci tek kişilik bir mücadeleden çıkarıp harika bir takım oyununa çevirebilir. Yanlış müdahale ise –niyet iyi olsa bile– sadece "gölge" eder.

Peki, kilit soru şu: Baba sürece dahil olmalı mı? Cevap net: Evet! Ama nasıl dahil olduğuna bağlı.

Gelin, LGS sürecinde babanın "Teknik Direktör" rolünü nasıl üstlenebileceğine yakından bakalım.

1. Enerjinizi Seçin: Gölge Eden mi, Güç Katan mı?

Bir koç gözüyle bakıldığında, babanın sürece katkısı niyetinden ziyade enerjisine bağlıdır. Hangi profildesiniz?

🚫 Profil A: "Gölge Eden Baba"

Genelde şu cümleleri kurar:

• "Çocuğun kapasitesi bu kadar, zorlamayın."
• "Annesi çocuğu çok sıkıyorsun."
• "Bırakın biraz rahat etsin."

Bu yaklaşım, çocuğa bilinçaltında şu tehlikeli mesajı verir: "Senin tavanın burası, daha fazlasını yapamazsın." Eğer tutumunuz buysa, acı ama stratejik bir gerçekle yüzleşmelisiniz: Sürece dahil olmanız fayda değil, zarar getirebilir.

✅ Profil B: "Güç Katan Baba"

Bu baba çözüm odaklıdır:

• "Tamam, sorunu tespit edelim. Nerede takılıyoruz?"
• "Bunu çözmek için nasıl bir plan yapabiliriz?"
• "Sürdürülebilir bir düzen kuralım."

Eğitimcilerin de sıkça vurguladığı gibi; babalar olaylara daha az duygusal ve daha "sonuç odaklı" yaklaşabildikleri için evdeki dengeyi kurabilirler. Bu duruş, süreci bir "kriz yönetimi" olmaktan çıkarır.

2. Babanın "Altın Rolü": Yanlış Soru Analistliği

Babanın en büyük katkısı ders anlatmak değildir. Babanın görevi, yanlışı doğru analiz ettirmektir. İşte evde uygulayabileceğiniz, etkisi kanıtlanmış "Teknik Direktör" taktiği:

Kural: Cevap anahtarı babada durur (çocuk görmemeli).

Çünkü çocuk doğru şıkkı gördüğünde beyni "Çözeyim" moduna değil, "Ha evet, cevap buymuş, doğrulayayım" moduna geçer. Bu da gerçek öğrenmeyi baltalar.

Uygulama Adımları:

1. Kontrol: Baba testi kontrol eder, çocuk doğruları görmez.
2. İkinci Şans: Çocuk yanlış yaptığı soruyu, sanki ilk kez görüyormuş gibi tekrar çözer.
3. Teşhis:

• Bu sefer doğru yaptıysa: Sorun bilgi eksikliği değil; dikkat veya strateji hatasıdır. Çocuğa "İlkinde neyi kaçırdın?" diye sorun. Hatayı kendisinin bulup söylemesi, o hatayı sahiplenmesini sağlar.
• Yine yanlış yaptıysa: Bu bir konu eksiğidir. Plan bellidir: Öğretmene sorulacak, doğrusu öğrenilecek ve eve gelince çocuk bu soruyu babaya "öğretmen gibi" anlatacak. (Bir şeyi anlatmak, öğrenmeyi çivilemektir.)

Bu sistem evdeki "Hadi çalış" baskısını bitirir, yerine "Teşhis ve Tedavi" sürecini getirir.

3. "Akil Yetişkin" Modu: Doğru Soruyu Sormak

Ebeveynin görevi ne amigo gibi kenardan bağırmak ne de ikinci bir öğretmen gibi ders anlatmaktır. Babanın en güçlü hali, akil bir yetişkin gibi doğru soruları sormasıdır.

Yargılayıcı olmayan, çözüme götüren sorular sorun:

• "Bugün seni en çok zorlayan soru hangisiydi?"
• "Orada takıldığında aklından ne geçti?"
• "Bu yanlış sence dikkat mi yoksa bilgi eksiği mi?"
• "Bunu bir daha yaşamamak için neyi değiştireceğiz?"

Bu sorular çocuğa şu mesajı verir: "Yargılanmıyorsun, seninle birlikte çözüm üretiyoruz."

4. Evin Doktoru Olmak: Sakinlik Güçtür

LGS sadece çocuğu değil, ebeveynleri de eler. Kötü bir deneme sınavı sonucu geldiğinde baba da dağılıyorsa, çocuk "Bu iş kontrol edilemiyor" paniğine kapılır.

Kendinizi bir doktor gibi düşünün. Kimse doktordan "Vah vah, ne yapacağız şimdi?" demesini beklemez. Doktordan beklenen sakin bir teşhis ve net bir tedavi planıdır. Babanın sakinliği, çocuğun en büyük dayanağıdır.

Babalar İçin Mini Kontrol Listesi

Sürece doğru dahil olmak istiyorsanız, bu listeyi telefonunuza kaydedin:

• ✅ Saha içine girme: Dersi sen öğrenip anlatmaya çalışma.
• ✅ Saha kenarından yönet: Deneme analizi yap, planı takip et, sakin kal.
• ✅ Cevap anahtarı sende: Çocuk doğruyu görmeden yanlışı tekrar çözsün.
• ✅ Hata türünü ayır: Dikkat mi, strateji mi, konu mu?
• ✅ Soru sor: "Hadi" demek yerine, onu düşündürecek sorular sor.
• ❌ Kıyaslama yapma: "Ben senin yaşındayken..." cümlesi çocuğun algılarını kapatır.
• ❌ Etiket yapıştırma: "Sen zaten sayısalcı değilsin" demek motivasyonu kırar.

Son Söz: İdeal baba, ne sadece alkışlayan bir seyirci ne de çocuğun yerine sınava girmeye çalışan bir oyuncudur. En iyi rol: Baş Analizci + Teknik Direktör + Duygusal Çapa.

LGS hazırlığını bir yük olmaktan çıkarıp bir takım oyununa dönüştürmek sizin elinizde. Sahaya inin, ama teknik direktör olarak!