Nisan Sonuna Kadar “Yanlış Sayma”yı Bırakın: Asıl İş, Yanlışın Sebebini Yakalamak

LGS hazırlık sürecinde her evin aşina olduğu o tanıdık senaryoyu biliyorsunuz: Bir hafta denemede 460 puanı görüp havalara uçmak, ertesi hafta 410’lara düştüğünde ise büyük bir sessizliğe gömülmek...

Bu iniş-çıkışlar, LGS evinde yaşayan herkesin bindiği duygu trenidir: Önce umut, sonra şaşkınlık ve nihayetinde gelen o panik sorusu: “Biz nerede bozulduk?”

Tam bu noktada çoğu aile ve öğrenci aynı hatalı reflekse kilitlenir: "Kaç yanlışın var?" Oysa Nisan ayının en kritik hamlesi, net sayısının ötesinde bir yerde gizlidir. Nisan sonuna kadar kuralımız şu olmalı:

"Yanlış sayısına değil, yanlışın nedenine odaklan."

Çünkü yanlış sayısı size sadece maçın "skorunu" söyler. Oysa yanlışın nedeni size maçı kazandıracak "taktiği" verir. Unutmayın; LGS’de puanı sabitleyen şey, körü körüne daha çok soru çözmek değil; yanlışın kök nedenini söküp çıkarmaktır.

Gelin, Nisan ayını bir "tamir ve inşa" ayına dönüştürecek yol haritasına yakından bakalım.

1. Puanın Sürekli Değişmesi “Bozulma” Değil: Dalgalanma Kuralı

Öncelikle derin bir nefes alın. Deneme sonuçlarında +/- 30 puanlık dalgalanmalar çoğu öğrenci için son derece normaldir. Bu dalgalanmayı “istikrarsızlık” veya “çöküş” sanmak, sizi gereksiz bir stres döngüsüne sokar.

Matematiksel olarak bakarsak; 30 puanlık fark, çoğu zaman sadece 5 soru demektir. Özellikle katsayısı yüksek olan Matematik dersinde 5 soruluk bir değişim, puanı dramatik şekilde oynatabilir.

Burada velilerin klasik sorusu olan "Neden düştü?" sorusu genellikle doğru teşhisi koydurmaz. Sizi asıl iyileştirecek olan, acil servisteki doktor soğukkanlılığıyla şu zekice soruları sormaktır:

• "Bu yanlış bilgi eksiğinden mi kaynaklandı, yoksa strateji hatasından mı?"
• "Yanlışın sebebi okuma/yorum mu, zaman yönetimi mi, panik mi, yoksa dikkatin erimesi mi?"
• "Bu yanlış kıymetli bir yanlış mı (LGS ayarında), yoksa düşük kaliteli bir sorunun hatası mı?"

Nisan ayı, işte bu “teşhis koyma” ayıdır.

2. Gerçek Düşman: Bilgi Eksikliği Değil, “Stratejik Hatalar”

Çoğu öğrenci (ve veli), yanlışları otomatik olarak “konu eksiği” diye etiketler. Bu bazen doğrudur ama çoğu zaman değil. Özellikle 420–470 puan bandındaki öğrencilerde, yanlışların büyük kısmı konuyu bilmemekten değil, sınavı doğru okuyamamaktan gelir.

2.1 “Dikkat Hatası” Sandığınız Şey Bazen Stratejik Çöküştür

Kolay görünen ilk sorularda yaşanan o meşhur sahne şöyledir: Öğrenci soruya bakar ve "Bu kadar kolay olamaz, kesin bir tuzak var" der. 10 saniyelik işi 90 saniyeye uzatır. Zaman gider, odak dağılır, iç ses yükselir.

Sonra domino etkisi başlar:

• İlk soruda %100 dikkat ve enerji harcanır.
• Kontrol paranoyasıyla ikinci soruda enerji %90'a düşer.
• Üçüncü soruda %80...
• Beşinci ve gerçekten zor olan soruya geldiğinde öğrenci zaten zihnen yorgun girer.

Bu durum, basit bir “dikkatsizlik” değildir; en başta başlayan stratejik bir yıkımdır. Bu yüzden şu iki soru tipini ayırmayı öğrenmek gerekir:

1. Yan Kesici Sorular: Kolay görünür; zamanınızı, odağınızı ve ritminizi keser.
2. Seçici Sorular: Gerçekten zordur; puanınıza doğrudan saldırır.

2.2 “Çalışma Körlüğü”: Konfor Alanı İnşası

Özellikle iyi öğrencilerde tehlikeli bir alışkanlık vardır: "Zaten yapabildiğim seviyeyi çözeyim, moralim düzelsin." Moral gelir gelmesine ama bedeli ağır olur. Kolay sorularla vakit geçirdikçe çeldiriciyi fark etme kası zayıflar. LGS’de ise kas çalışmayan yerden puan kaçar. Nisan ayı, bu sahte konforu fark edip kırma zamanıdır.

2.3 “Çok Soru Çözüyorum” Yanılgısı

Günde yüzlerce soru çözüp yine aynı yanlışları yapmak mümkündür. Çünkü sorun nicelik (sayı) değil, niteliktir (analiz). Nisan’da amaç rekor kırmak değil; daha doğru analiz etmektir. Bir yanlışın nedenini doğru yakalarsanız, o tek soruluk analiz gelecekteki 5 yanlışı önler.

3. Nisan’ın Altın Pratiği: Yanlışı “Yamamak”

Nisan ayı, puana takılma ayı değil, eksiği tespit edip "yamama" ayıdır. Tıpkı bir tamir atölyesi gibi düşünün: Arızayı bul, parçayı değiştir, tekrar test et.

Bu noktada her yanlışı "İki Kutulu Sistem" ile analiz etmelisiniz:

| Kutu 1: Stratejik Hata | Kutu 2: Bilgi Eksiği | | --- | --- | | • Soruyu yanlış okuma

• Önceki soruda takılı kalma

• Zamanı yanlış harcama

• Kolay soruda paranoya, zorda panik | • Kazanımı bilmiyor veya karıştırıyor

• Temel kavramlar oturmamış | | ÇÖZÜM: Konu çalışma; sınav davranışı ve psikolojisi çalış. | ÇÖZÜM: Hemen "yamama" yap (Konuya dön, basitten zora tekrar et). |

Nisan ayında başarı, bu iki kutuyu ayırt edebilmekten geçer.

4. Branş Denemeleri: Sizin "Gizli Süper Gücünüz"

Genel denemeler “hava durumu” gibidir; size genel tabloyu gösterir (Yağmurlu mu, güneşli mi?). Ancak Branş Denemeleri "MR" gibidir; vücuttaki en ince, kılcal eksikleri yakalar.

Nisan stratejiniz şöyle işlemeli:

1. Branş denemesi çöz.
2. Yanlış yapılan kazanımı nokta atışı tespit et.
3. Soru bankasından sadece o kazanıma yönelik testle “yama” yap.
4. Tekrar branş denemesi çöz → Aynı yerden kaçırıyor musun kontrol et.

Bu döngü, yanlışları rastgele azaltmaz; hedefli şekilde kökünden söker.

5. Yanlışlara “İkinci Şans” Vermek

Deneme biter bitmez cevap anahtarına saldırmak... Kısa vadede merakınızı giderir ve rahatlatır ama uzun vadede öğrenmeyi öldürür. Çünkü LGS’de ihtiyacınız olan asıl kas şudur: Zorla karşılaşınca çözüm üretmeye devam edebilmek.

Bu yüzden Nisan kuralı:

• Yanlış veya boş soruya hemen bakma.
• Önce ikinci, hatta üçüncü kez kendin çözmeye çalış.
• O uğraşma süresi, sınav anındaki zihinsel dayanıklılığınızın antrenmanıdır.

6. Evde Mini Bir "LGS Laboratuvarı" Kurun

Analiz işini rastgele yapmamak için evde uygulanabilir bir prosedür şarttır. İşte adım adım plan:

Adım 1: Cevap Anahtarı Ebeveynde Dursun Öğrenci kendi yanlışını kontrol ederse beynin en tembel modu devreye girer: "Ha tamam, doğru buymuş" deyip geçer. Amaç öğrenmekse, cevap anahtarı bir süre velide kalmalı.

Adım 2: Yanlışı Yeniden Çöz, Sonra “Neden?” De Öğrenci soruyu baştan çözer. İki ihtimal vardır:

• Bu sefer doğru yaptıysa: İşte altın madeni burasıdır! Bilgi var ama sınav anında strateji, okuma veya dikkat çökmüş demektir. Veli şunu sormalı: "İlk sefer neyi kaçırdın? Bu sefer neyi farklı yaptın?"
• Yine yanlış yaptıysa: Bu, kazanım eksiği sinyalidir. Önce çözüm öğrenilmeli, sonra eve gelince öğrenci o soruyu ebeveyne anlatmalıdır. Bir konuyu anlatabiliyorsa, gerçekten öğrenmiştir.

Adım 3: Haftalık Planı Yanlışların Sebebine Göre Kur

• Eski konu yanlışları: Temel var ama yeni nesil uygulama zayıf → Çözüm: Yeni nesil soru pratiği.
• Yeni konu yanlışları: Temel oturmamış → Çözüm: Basit kazanım tekrarı → Sonra yeni nesil.

7. Puan ve Net Aldatmacası: “Kıymetli Yanlış”

Nisan ayında her yanlış aynı kefeye konmaz. LGS ayarında, kaliteli bir soruda yapılan yanlış çok kıymetlidir; çünkü size gerçek sınavın dilini öğretir. Ancak kötü yazılmış, müfredat dışı veya gereksiz zor soruda yapılan yanlış bazen sadece gürültüdür.

Bu yüzden kendinize sormanız gereken asıl soru şudur: “Bu yanlış bana LGS hakkında ne öğretti?”

Nisan, Kendini İnşa Etme Ayıdır

Sevgili öğrenciler ve değerli veliler;

Nisan sonuna kadar hedefiniz “yanlışları saymak” değil; yanlışların kimliğini çıkarmak olmalı. Strateji mi, bilgi mi, panik mi?

Gerçek özgüven; “bugün denemeden 470 aldım” hissi değildir. Gerçek özgüven şudur: “Yanlışlarımla yüzleştim, nedenini çözdüm, yamadım, tekrar denedim… Ve pes etmedim.”

LGS sadece bir sınav değil; stratejik düşünmeyi, dayanıklılığı ve sorumluluk almayı öğreten bir karakter laboratuvarıdır. Sonuca değil, nedene bakarsanız; Haziran’da sonuç kendiliğinden gelecektir.